ABBASİLERİN İLK DÖNEMİNDE KÖLELİK (h.132-m.749/h.232-m.847)
Özdemir, Mehmet Nadir, Abbasilerin İlk Döneminde Kölelik (h.132-m.749/h.232-m.847), 
Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, İslâm Tarihi Bilim 
Dalı Danışman: Prof. Dr. İsmet KAYAOĞLU Konya, 2004, 207 sayfa.
ÖZET
Araştırmamızda köleliğin birçok yönüyle İslam tarihinin önemli bir dönemi olan Abbasilerin İlk Yüzyılındaki serüvenini ele aldık. 
Kölelik esasen Ortaçağda çok yaygın olan sosyolojik ve ekonomik bir olgu idi. İslam Dini geldiğinde köleliği hazır buldu. 
Tamamen kaldırmak yerine köleliği yeniden düzenledi. Hz. Muhammed'in uygulamalarına baktığımızda bunu görürüz. 
Raşid Halifeler Dönemi de Hz. Muhammed döneminin devamı sayılabilir. 
 
Emeviler Döneminde yoğun bir fetih hareketi yaşandığından çok sayıda esir elde edilmiş ve bunlar köleleştirilmiştir. 
Abbasiler saray hayatında kölelere önemli bir yer vermişlerdir. Saraydaki önemli görevliler köle kökenliydiler. 
Bu konuda çalışmada önemli bilgiler verilmiştir. Abbasiler askerlik işlerinde de kölelere büyük önem vermişlerdir. 
Türkistan bölgesinden alınan köleler Me'mun, özellikle de Mu'tasım zamanında Abbasi ordusunu oluşturmuşlardır. 
Biz bu kölelerin "asker köleler" oldukları kanaatindeyiz. 
Türkler Abbasi ordusuna köle olarak alınmakla birlikte aralarından Afşin gibi önemli komutanlar çıkmıştır. 
Ayrıca Türkler ilim hayatında da önemli çalışmalar yapmışlardır. 
 
Harem hayatı ise Halife Mehdi'den itibaren önem kazanmıştır. Saraydaki eğlence hayatının merkezi haremdi.
Bu bağlamda hadımlar gündeme gelmektedir. Çalışmada hadımlarla ilgili önemli bilgiler verdik. Ekonomik hayatta kölelerin önemli bir yeri vardı. 
Bu dönemde köle ticareti yoğunlaşmıştı. Köle ticareti, köle tacirleri ve köle fiyatları hakkında çalışmada önemli bilgiler bulunmaktadır.
 
Sosyo-kültürel hayatta cariyeler, müzisyenlere ve şairlere ilham kaynağı olmuşlardı. 
Şiirin ve müziğin gelişmesinde cariyelerin önemli katkıları olmuştur. 
Bu konulara ilişkin çalışma dikkat çekici bilgiler içermektedir. Bu dönemde ilim hayatında köle kökenli olan birçok bilgin yetişmiştir. 
Bu bilginler önemli eserler vermişlerdir. Çalışmada bunlara örnekler verilmiştir.